آیین نامه مجموعه سازی آیین نامه مجموعه سازی

آیین نامه مجموعه سازی کتابخانه

۱- مقدمه: 

این آیین نامه به منظور تبیین معیارهای مجموعه سازی مواد کتابخانه ای تدوین گردیده و هر دو سال یک بار توسط کمیته گزینش مواد کتابخانه دانشگاه مورد بازبینی قرار می گیرد و پس از تصویب ریاست محترم دانشگاه قابل اجراء خواهد بود.
تبصره – وجین و اهداء منابع هر یک تابع آئین نامه جداگانه می باشد.


۲- تعریف اصطلاحات: 

: مجموعه سازی: این واژه به معنی انتخاب، فراهم آوری و روزآمدسازی منابع است.
۲-۲: مواد کتابخانه ای: مواد کتابخانه ای دارای مفهوم گسترده ای است و کلیه منابع چاپی و غیر چاپی را در بر می گیرد
۲-۳: مواد دیداری، شنیداری، الکترونیکی و دیجیتالی: موادی که برای استفاده از آنها اسباب و لوازم خاص نیاز است: مانند فیلم، میکروفیلم، کاست صدا، ویدئو، گرامافون، نرم افزارها، و پایگاههای اطلاعاتی پیوسته و…
۲-۴: متخصص موضوعی: متخصص موضوعی فردی است که کارشناس مسئول بخش سفارش را در انتخاب منابع راهنمائی می نماید.
۲-۵ : مطبوعات آرشیوی: شامل کلیه نشریات ادواری (مجلات، روزنامه ها، هفته نامه ها، ماه نامه ها، فصلنامه¬ها، سالنامه ها، تقویم ها و…) که در مخزن آرشیو مطبوعات نگهداری می شود
۲-۶: مطبوعات روز: مطبوعاتی که جهت مطالعه مراجعان در بخش نشریات تهیه می گردد و جنبه آرشیوی ندارد.


۳- اهداف کتابخانه:

کتابخانه در جهت تحقق اهداف ذیل گام بر می دارد.
۳-۱: کمک به برنامه های آموزشی در کلیه رشته هایی که در دانشگاه ایجاد گردیده است.
۳-۲: کمک به ارتقاء سطح علمی دانشجویان و اعضای هیئت علمی دانشگاه
۳-۳ : کمک به برنامه ریزیهای آموزشی و پژوهشی دانشگاه.


۴ – کارکردهای کتابخانه:

انتخاب منابع چاپی و غیرچاپی یکی از کارکردهای اساسی کتابخانه است و برای اشاعه منابع جهت استفاده در محل کتابخانه و امانت نقش مهمی را ایفا نموده و بشرح ذیل عمل می شود.
۱-۴ مسئولیت انتخاب مواد: مسئولیت اصلی انتخاب مواد با رئیس کتابخانه است که وی وظیفه سیاستگذاری، تدوین آیین نامه های انتخاب، وجین و اهداء منابع و نظارت بر فرایند مجموعه سازی و ارزیابی مجموعه ها را به کمیته گزینش مواد تفویض نموده و مسئولیت انتخاب مواد با کمیته انتخاب و مسئولیت اجرائی آن طبق آیین نامه بر عهده بخش سفارش و فراهم آوری مواد می باشد.
۱-۱-۴ کمیته انتخاب منابع چاپی و غیرچاپی: متشکل از کارشناس مسئول بخش سفارش و فراهم آوری مواد، متخصصین موضوعی رشته های مختلف موجود در دانشگاه و ریاست کتابخانه می باشد.
انتخاب منابع از میان عناوین جدید ارائه شده، با توجه به اهداف، نوع استفاده کننده و نیازهای مطالعاتی هر بخش می باشد.
تبصره: انتخاب متخصص موضوعی هر گروه با پیشنهاد مدیر گروه آن رشته و تائید ریاست محترم کتابخانه دانشگاه می باشد. مسئولیت متخصص موضوعی عبارتست از جستجو و انتخاب عناوین جدید هر رشته از منابع اطلاعاتی مختلف (پایگاههای موضوعی، کاتالوگها و… ) و معرفی آن به مسئول بخش سفارش جهت بررسی و خرید.
۲-۴ ابزارهای انتخاب: نمونه های عناوین جدید ارسالی از سوی ناشران، کارگزاران، فهرست ها، کتابشناسی-های عمومی و تخصصی، مطبوعات کتابگزار، پایگاههای اینترنتی، پیشنهادهای کتابداران و متخصصان موضوعی، مراجعه کنندگان، کارکنان و مدیران از ابزارهای انتخاب می باشند.
۳-۴ – معیارهای عمومی انتخاب مواد:
۱-۳-۴ – مرتبط با رشته ها و موضوعات مورد نیاز دانشگاه
۲-۳-۴ – اعتبار نویسنده، مترجم و ناشر
۳-۳-۴ – اعتبار، صحت و روزآمد بودن اطلاعات
۴-۳-۴ – جامعیت موضوع و عمق محتوای اثر
۵-۳-۴ – شایستگی علمی اثر
۶-۳-۴ – نیاز مراجعان
۷-۳-۴ – شکل ظاهری.
۴-۴ – شیوه های سفارش: اعضای کتابخانه اعم از استاد،‌ کارمند و یا دانشجو می توانند منابع مورد نیاز خود را از طرق زیر به اطلاع بخش سفارش برسانند تا این بخش نسبت به بررسی سفارش اقدامات لازم را اعمال نماید:
۱-۴-۴: تکمیل فرمهای سفارش موجود در کتابخانه
۲-۴-۴: تکمیل فرم سفارش اینترنتی کتابخانه.


۵ – سیاست فراهم آوری مواد:

کتابخانه تلاش می کند نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان بالفعل و بالقوه خود را با توجه به اهداف مذکور در ماده ۳ برآورده سازد، تهیه منابع برخی موضوعات تابع سیستمهای خاصی بشرح ذیل می باشد.
۱-۵- آثار مذهبی: کتابخانه علاوه بر منابع معتبر علمی و تخصصی می بایست به منظور ارتقاء سطح دینی و همچنین نیاز مطالعاتی تفننی دانشجویان و سایر استفاده کنندگان، کتابها و منابع معتبر اسلامی و تاریخی و تحقیقات تطبیقی ادیان و مذاهب را در حد نیاز تهیه نماید.
۲-۵ – منابع مرجع: اینگونه منابع با توجه به نوع، نیاز و جامعه استفاده کننده کتابخانه با پیشنهاد گروههای آموزشی به ویژه گروه آموزشی کتابداری و اطلاع رسانی تهیه می‌گردد.
۳-۵ – متون درسی: کتابخانه متون درسی را با توجه به سیاستهای ذیل تهیه می نماید.
۱-۳-۵- کتب درسی دانشگاهی: این منابع به اقتضای نیاز مراجعه کنندگان و پیشنهاد گروههای آموزشی مرتبط تهیه می شود.
۲-۳-۵- کتب کمک آموزشی: این منابع به اقتضای نیاز مراجعه کنندگان و پیشنهاد گروههای آموزشی مرتبط تهیه می شود.
۴-۵ – کتابهای داستانی: کتابخانه لازم است به منظور مطالعه تفننی اعضاء نسبت به تهیه برخی از داستانها و رمانهای مشهور ایران و جهان به صورت محدود اقدام نماید.( قابل به ذکر است داستان هایی که جنبه انحرافات اخلاقی، مبتذل و القاء نظریات ضد دین را دارد، انتخاب نمی شود).
۵-۵ – منابع خارجی: کتابخانه مراجع عمومی و تخصصی، منابع تحقیقاتی مورد نیاز اساتید و دانشجویان و همچنین منابع تخصصی مرتبط با نیازهای کتابخانه را با نظر کمیته انتخاب کتاب تهیه می نماید.
۶-۵ – نقشه ها و اطلسهای جغرافیایی: منابع و مراجع عمومی جغرافیا مطابق با نیاز مراجعان برای کتابخانه تهیه می گردد.
۷-۵ – مواد دیداری، شنیداری، الکترونیکی و دیجیتالی: این منابع در زمینه های مختلف آموزشی، علمی و… مطابق با نیازهای گروههای آموزشی و اعضای کتابخانه با کیفیت مطلوب به پیشنهاد کمیته انتخاب تهیه می-شود.
تبصره: منابع تجاری، تبلیغاتی، سینمایی و سرگرمی همانند سی دی های تبلیغاتی تهیه نخواهد شد.
۸-۵ – نشریات:
۱-۸-۵-  مطبوعات آرشیوی: نشریاتی چاپی و غیرچاپی موضوعی که به تایید گروههای مختلف آموزشی رسیده است در حد امکانات و توانایی کتابخانه حداقل یک نسخه جهت آرشیو مخزن مطبوعات خریداری می گردد.
۱-۱-۸-۵-  مطبوعات روز: این نشریات با توجه به نیاز مراجعان و درخواست مسئولین گروههای آموزشی تهیه می شود.

این آیین نامه در ۵ ماده،۳۷ بند و ۳ تبصره تدوین و در تاریخ ۱۰/۰۲ / ۱۳۸۷ به تصویب ریاست محترم دانشگاه رسیده است و قابل اجراء در کتابخانه دانشگاه می باشد.