آیین نامه وجین منابع

آیین نامه وجین منابع کتابخانه

وجین جریان معکوس گزینش مواد است و باید با همان ظرافت ها و حساسیت ها بدان نگریسته شود. وجین فرایندی است که از طریق آن کتاب های زاید و یا بی استفاده و یا لوح های فشرده غیر قابل استقاده از مجموعه خارج و به انبار منتقل می گردد. به این وسیله از انباشته شدن منابع زاید و بی استفاده جلوگیری نموده، فضای لازم برای منابع جدید و رشد مجموعه فراهم می شود.

 

معیارها و ضوابط وجین کتابها:

وضع ظاهری: کتاب های آسیب دیده، خط کشی شده، حاشیه نویسی شده و برگ برگ شده را می توان از مجموعه خارج کرد. و در صورتی که از کتاب های پر مراجعه باشند باید با نسخه های جدید جایگزین شوند.

 نسخه تکراری: این مورد مربوط به کتابهایی است که بنا به شرایط و موقعیت زمانی از عناوین پر مراجعه بوده، اما در شرایط فعلی اهمیت موضوعی خود را از دست داده‌اند و یک یا دو نسخه از آن کفایت میکند.

 ویرایش های قدیمی و غیرکاربردی: این معیار بیشتر در خصوص کتابهای رشته های فنی و مهندسی صدق می کند. و ویرایش های قدیمی دیگر مورد استفاده قرار نمی گیرد

 محتوای قدیمی: محتوا و مطالب بعضی از کتابها به ویژه در رشته های مهندسی به مرور زمان اعتبار خود را از دست می دهند و پس از مدتی منسوخ می گردند.

میزان استفاده: با بررسی تعداد دفعات امانت کتاب ها می‌توان کتابهای پر مخاطب و یا بدون استفاده را مشخص کرده و وجین کرد. این معیار در مورد کتابهای ارزشمند و کمیاب صادق نیست.

 

معیارها و ضوابط وجین لوح های فشرده

لوح های فشرده مخدوش شده : لوح های فشرده ای که دارای خش و آسیبی هستند که یا اجرا نمی شوند یا در حین اجرا دچار مشکل می شونــــد را پس از اطمینان می توان از مجموعه خارج و به جای آن نسخه جدید تهیه نمود.

 محتوای قدیمی : در برخی لوح های فشرده علمی و آموزشی ممکن است مطالب کهنه شده باشد و اعتبار و مقبولیت خود را از دست داده باشد، که در این موارد لوح های فشرده مرتبط با آن از مجموعه خارج می گردد.

موارد تکراری : در صورت وجود نسخه های زیاد از یک عنوان لوح فشرده ( مثلا لوح های فشرده همراه با کتاب که گاها به تعداد نسخه های کتاب، لوح فشرده وجود دارد و در اغلب موارد بلااستفاده است) می توان آنها را وجین نمود.

میزان استفاده : در صورتیکه تعداد دفعات امانت لوح فشرده ای بسیار کم و یا بی استفــــاده باشد می توان آنها را وجین نمود.

ویرایش جدید: در مورد انواع نرم افزارها که غالبا هر ساله نسخه جدیدی از آن عرضه می شود، می توان نسخه های قبلی را متناسب با میزان استفاده کاربران وجین کرد

 

نیروی انسانی

فرایند وجین به صورت مرتب و منظم در طول هر سال متناسب با هر یک از معیارهای ذکر شده در بخش های قبل و  در صورت ضرورت توسط کتابداران صورت می گیرد.

منتها بررسی همه منابع کتابخانه با درنظر گرفتن کلیه معیارها و ضوابط، هر پنج سال یکبار با همکاری همه کتابداران کتابخانه صورت می گیرد. کتاب هایی که از مجموعه خارج می شود، برای بار دوم توسط کارشناس مجموعه سازی و همچنین سرپرست کتابخانه بررسی و در صورت تایید وارد مرحله وجین می شوند.

 

پس از وجین

شماره ثبت کتابها و لوح های فشرده وجین شده ابتدا در نرم افزار در مجموعه وجین قرار داده می شود. درصورتیکه تک نسخه ای باشند کل کاربرگه با برچسب وجین مشخص می شود.

در مرحله بعد، در دفتر ثبت ( کتاب و لوح فشرده) مقابل هر شماره ثبت وجین شده مهر “وجین”  زده می شود.

کتابهای خارج شده بسته بندی و جهت نگهداری به انبار دانشگاه ارسال می شود و لوح های فشرده نیز به شیوه های مختلف امحا خواهد شد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *